Buitenexpositie Opheusden met verhalen uit WOII

OPHEUSDEN – Donderdag heeft locoburgemeester Nees van Wolfswinkel in Opheusden de buitenexpositie Keuze Vrijheid geopend. Naast Vliegers in het Vuur de tweede locatie dicht bij het station met de Tweede Wereldoorlog als onderwerp. Een expositie met lokale persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog, die er permanent blijft staan. Die dag werden ook nog vijf andere exposities geopend in het Rivierengebied en wel in Bemmel, Elst (Gld), Ommeren, Tiel en Wamel. 

Keuze Vrijheid brengt indringende persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog tot leven. Verhalen uit de regio die je kunt lezen, als je door het hart van het kunstwerken loopt.

Expositie laat verhalen spreken

“Wij staan hier bij deze expositie omdat we dit jaar 80 jaar Vrijheid vieren. Dat is niet vanzelfsprekend. Dat realiseren wij ons maar al te goed. Aan de grenzen van Europa en ook elders in de wereld woeden hevige oorlogen en de vrede lijkt zo ver weg”, zei Van Wolfswinkel. “Het college heeft bewust voor deze locatie gekozen. Wij staan hier namelijk op een plek waar veel gebeurd is in de Tweede Wereldoorlog. Na Operatie Market Garden kwam onze gemeente in 1944 in de frontlinie te liggen, tussen bevrijd en bezet gebied. Een periode van evacuatie, onderwaterzetting, bombardementen en hevige luchtgevechten. Velen kwamen om, bij vele anderen sloeg het diepe wonden in hun leven. Deze expositie laat de verhalen spreken.”

Betty Frank

Het verhaal over de laatste busrit van Betty Frank uit Ochten op 9 april 1943 bijvoorbeeld. Zij ging met haar vader en moeder en haar zusje Ietje naar kamp Vught. Het gerespecteerde ondernemersgezin werd uitgezwaaid door bezorgde buurtgenoten. Zij vierde in Vught nog haar elfde verjaardag. Kort daarna werd het gezin vermoord in Sobibor. Rijk Arends, directeur van de lokale Hervormde school, was er ook met een klas schoolkinderen. Rijk gaf als kinderboekenschrijver Betty “een gezicht” in zijn boek “De andere wereld”. In Ochten is een straat naar Sam Frank genoemd, de S.D. Frankstraat. De aimabele familie is nooit vergeten en leeft voort door de vele filmbeelden die vader Sam altijd maakte. Irene Bruning-Van Zanten memoreerde haar vader Johannes van Zanten, de onverschrokken verzetsstrijder en leider van de Knokploeg Betuwe, die op 2 december 1944 is gefusilleerd. Naar hem werd het Johannes van Zantenplein in Kesteren genoemd, maar ook in Beusichem, Meteren, Tiel en Tilburg, waar hij actief was, wordt de herinnering aan Johannes levend gehouden door een straatnaam. Van Zanten is postuum onderscheiden met de Bronzen Leeuw. Aly Mijnheer vertelde over het voormalig Joodse Kamp Overbroek bij Ochten, wat later ook nog heeft gediend voor de huisvesting van Molukse gezinnen. Zo maar een paar onderwerpen waarover de verhalen gaan. Keuze Vrijheid laat de stem horen van bewoners uit die tijd en plaatst hun ervaringen in een actueel perspectief. 

Iedereen z’n eigen verhaal

Zo hadden alle aanwezigen wel hun eigen verhaal, ook locoburgemeester Van Wolfswinkel: “Toen op 5 mei 1945 de vrede in Wageningen werd getekend was Nederland vrij. Maar voor velen was de oorlog niet voorbij. In veel families was verdriet omdat men dierbaren verloren was. Velen hadden een trauma opgelopen en velen kampten met een onverwerkt verleden. Niet dat dit altijd merkbaar was. Mijn eigen schoonvader was 10 jaar oud toen de oorlog uitbrak. Men moest met een groot gezin op de vlucht. Immers, Opheusden lag in de vuurlinie van de Grebbeberg. In 1944 moest men opnieuw vluchten en vele Opheusdenaren verbleven een half jaar lang in de omgeving van Eindhoven. Toen hij ouder werd kwamen de verhalen regelmatig boven, over onder meer wat bij het station in Opheusden was gebeurd.”

Alle verhalen op internet

Het project is tot stand gekomen door een samenwerking tussen de organisatie ’44-’45, Vrijheid Gelderland 80 jaar, V-Fonds, Regionaal Stimuleringsfonds Fruit Delta Rivierenland en de gemeenten Neder-Betuwe, Tiel, Buren, Overbetuwe, West Maas en Waal en Lingewaard. De informatie uit de buitenexposities is samen met andere verhalen van ooggetuigen online te vinden op www. Wo2rivierengebied.nl. De afgelopen dagen zijn er al heel wat mensen geweest die een kijkje gingen nemen.